Η οικιακή μύγα διακρίνεται  από το γκρίζο χρώμα της και τις χαρακτηριστικές λωριδες που καλύπτουν τον θωρακα της. Έχει, γενικά μέγεθος  που κυμαίνεται από 6 έως 14 χιλιοστά με το θηλυκό να είναι πιο μεγάλο από το αρσενικό.

Γεννά τα αυγά της σε κάθε ουσία που βρίσκεται σε αποσύνθεση με τις οποίες τρέφεται η προνύμφη της (περιττώματα ανθρώπων και ζώων, σωρούς σκουπιδιών, κ.α). Κατά τη διάρκεια της ζωής της η οικιακή μύγα μπορεί να γεννήσει μέχρι 900 αυγά.

Η οικιακή μύγα αποτελεί τον σημαντικότερο φορέα παθογόνων μικροοργανισμών. Μεταδίδει μηχανικά τυφοειδή πυρετό, χολέρα, οβελιαία δυσεντερία , παιδική διάρροια κ.α. Στα πόδια και στην προβοσκίδα όπως και σε ολόκληρο  το σώμα της, έχει άφθονες λεπτές τρίχες , στις οποίες κολλούν με μεγάλη ευκολία μικρόβια και ακαθαρσίες